In het kort: Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet in een gebied vol zit, waardoor Liander en Enexis nieuwe aanvragen voor transportcapaciteit op een wachtlijst plaatsen die soms jaren duurt. Laadpalen krijgen in het nieuwe ACM-prioriteringskader geen voorrangspositie, dus VvE's, kantoren en parkeerterreinen doen er goed aan vroeg te checken of hun locatie in een congestiegebied ligt. In veel gevallen biedt slim laden binnen de bestaande aansluiting alsnog ruimte voor meerdere laadpunten, zonder dat u op een wachtlijst hoeft te wachten.
Netcongestie is de situatie waarin het elektriciteitsnet in een bepaald gebied onvoldoende capaciteit heeft om alle aanvragen voor stroomafname of teruglevering te faciliteren, waardoor netbeheerders zoals Liander nieuwe aansluitingen of uitbreidingen tijdelijk op een wachtlijst zetten.
Wat betekent netcongestie concreet voor een aanvraag bij Liander of Enexis?
Bij netcongestie is er geen of beperkte transportcapaciteit beschikbaar, waardoor een aanvraag voor een nieuwe aansluiting of extra vermogen op een wachtlijst terechtkomt (Liander, z.d.). Bij Enexis geldt bovendien dat u pas op de wachtlijst staat zodra u een offerte heeft aangevraagd en getekend; zonder getekende offerte telt uw aanvraag niet mee (Enexis, z.d.). Wachttijden lopen op sommige plekken op tot enkele jaren, en in bepaalde regio's kan het volgens Enexis (juni 2026) nog tot tien jaar duren voordat er weer ruimte ontstaat.
Krijgen laadpalen voorrang in het nieuwe prioriteringskader?
Nee, laadpalen hebben geen aparte voorrangspositie. Sinds het ACM-prioriteringskader van kracht is, met een uitrol tussen 1 juli 2026 en 1 januari 2027, worden schaarse transportcapaciteit en aansluitingen verdeeld op basis van maatschappelijk belang, en laadpalen vallen daarbij in dezelfde categorie als andere reguliere aanvragen (ACM, december 2025). Netbeheer Nederland (maart 2026) bevestigt dat initiatieven zonder prioriteitsstatus, zoals het mkb en laadpalen, op een wachtlijst komen te staan. Ook Stedin (december 2025) noemt publieke laadpalen expliciet als voorbeeld van een aanvraag die samen met grootverbruikers op de wachtlijst belandt in congestiegebieden. Voor VvE's, kantoren en parkeerterreinen is dit relevant: een laadplein plannen op basis van "het komt vanzelf goed" is met deze regels geen realistische aanname meer. Meer over de aankomende regelwijziging leest u in wat er per 1 juli 2026 verandert voor uw laadpaal-aanvraag.
Wat verandert er per 1 juli 2026 voor kleinverbruikers zoals VvE's en kantoren?
Vanaf 1 juli 2026 telt niet langer de grootte van de aansluiting, maar het doel van het project, en komen ook kleinverbruikaanvragen op een gezamenlijke wachtlijst terecht (Enexis, juni 2026). Dat betekent dat een VvE met een reguliere aansluiting straks op dezelfde wachtlijst kan staan als een grootzakelijke aanvrager. Voor woonlocaties en kantoorpanden is dit een reden om plannen voor laadinfrastructuur niet uit te stellen tot het aantal elektrische auto's op de parkeerplaats daadwerkelijk toeneemt, maar de aanvraag en de technische mogelijkheden nu al in kaart te brengen. Meer achtergrond over de bredere regelwijziging staat in netcongestie in Nederland en de gevolgen voor vastgoed.
Wat kunt u nog doen binnen uw bestaande aansluiting?
Slim laden, ook wel load balancing of lastmanagement genoemd, maakt het mogelijk om binnen een bestaande aansluiting meer laadpunten te plaatsen zonder de netaansluiting te verzwaren. Onderzoek van ElaadNL (2022) laat zien dat wanneer laadpalen onderling vermogen delen, er ruimte ontstaat voor gemiddeld 2,5 keer meer laadpunten binnen hetzelfde net. De techniek hierachter heet Local Load Balancing: de laadsnelheid van elke paal wordt automatisch aangepast op basis van de beschikbare capaciteit van de hoofdaansluiting, zodat het totale verbruik onder het maximum blijft (ElaadNL, 2023). Ook op voertuigniveau wordt drukte op het net meegewogen: netbewust laden stemt de laadsnelheid af op de belasting van het net, waardoor auto's op werkdagen tussen 16.00 en 21.00 uur iets langzamer opladen (ElaadNL, maart 2026).
In de praktijk blijkt vaak dat vastgoedeigenaren die op voorhand denken dat hun aansluiting te klein is, na een technische doorrekening toch ruimte hebben voor meerdere laadpunten met slim beheer. Enexis (juni 2026) adviseert zelf ook om plannen te bespreken met een erkend installateur, omdat kleine technische of organisatorische aanpassingen vaak al voldoende flexibel vermogen opleveren. Voor parkeerterreinen en laadpleinen waar meerdere palen tegelijk in gebruik zijn, is dit vaak het verschil tussen een jarenlange wachtlijst en een werkende oplossing binnen enkele maanden; lees ook hoe dit uitpakte bij een laadplein in Rotterdam. Wanneer de bestaande aansluiting ook met slim laden onvoldoende ruimte biedt, is een batterij als aanvulling op de aansluiting een volgende stap om te overwegen.
Hoe checkt u of uw locatie in een congestiegebied ligt?
U checkt dit via de capaciteitskaarten van uw regionale netbeheerder, die maandelijks worden geactualiseerd en zowel afname- als teruzeverlevercapaciteit tonen. Liander publiceert deze informatie op de capaciteitskaarten per regio (Liander, z.d.). Voor een concrete aanvraag bij Enexis geldt bovendien dat de oplevertermijn afhangt van het type aansluiting en de regionale netsituatie (Enexis, januari 2025). Wie een laadplein of laadpaal-uitbreiding overweegt, doet er goed aan deze check te doen voordat er een concreet ontwerp wordt gemaakt, zodat de haalbaarheid en het benodigde aantal laadpunten op elkaar worden afgestemd. Meer over de te doorlopen stappen staat in wat uw VvE of bedrijf nog kan bij een vol stroomnet.
Nieuwe aansluiting versus slim laden: welke opties heeft u?
| Scenario | Wat het inhoudt | Doorlooptijd | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Nieuwe of zwaardere aansluiting aanvragen | Aanvraag voor extra transportcapaciteit bij de netbeheerder | Kan bij netcongestie oplopen tot meerdere jaren (Enexis, juni 2026) | Locaties met veel vrije capaciteit of lange planningshorizon |
| Slim laden binnen bestaande aansluiting | Laadpalen delen vermogen via load balancing, geen netverzwaring nodig | Doorgaans binnen enkele maanden te realiseren | VvE's, kantoren en parkeerterreinen met een beperkte maar bruikbare aansluiting |
| Batterij als buffer op de aansluiting | Opslag vangt piekvermogen op, aansluiting hoeft niet te worden verzwaard | Afhankelijk van project, geen wachtlijstverplichting | Locaties met hoge gelijktijdige laadvraag of ambitie tot uitbreiding |
| Afwachten op de wachtlijst | Aanvraag blijft staan tot er weer capaciteit vrijkomt | Regionaal wisselend, in sommige gebieden jarenlang | Alleen realistisch als er geen andere optie beschikbaar is |
Veelgemaakte fouten bij laadpalen aanvragen in een congestiegebied
Een aantal fouten komt in de praktijk regelmatig terug bij het plannen van laadinfrastructuur op een congestiegebied.
- Pas laat de capaciteitskaart checken. Dit leidt ertoe dat een ontwerp al klaar ligt terwijl de aansluiting het niet toelaat. Doe de check bij de netbeheerder vroeg in het traject, voordat er een vast aantal laadpunten wordt vastgelegd.
- Denken dat een offerte aanvragen vrijblijvend is voor de wachtlijst. Bij Enexis staat u pas op de wachtlijst na een getekende offerte, dus alleen informeren levert geen wachtlijstpositie op (Enexis, z.d.). Wie serieus overweegt uit te breiden, doet er goed aan dit tijdig formeel vast te leggen.
- Uitgaan van de maximale aansluitwaarde in plaats van het werkelijke gebruik. Een veelvoorkomend patroon is dat een aansluiting op papier te klein lijkt, terwijl gelijktijdig laden met slim beheer wel past. Een technische doorrekening voorkomt dat een haalbaar plan onterecht wordt afgeschreven.
- Laadpalen plannen zonder rekening te houden met de notificatieplicht of aanvraagtermijnen. Voor VvE's spelen hier ook regels rond besluitvorming; zie de achtergrond in de notificatieregeling voor laadpalen bij VvE's.
- Wachten met plannen tot de vraag naar laadpunten al hoog is. Met het gezamenlijke wachtlijstsysteem vanaf 1 juli 2026 loopt u dan het risico dat u pas laat instroomt op een wachtlijst die al gevuld is met andere aanvragen uit uw regio.
Voor parkeerterreinen en laadpleinen is het advies hetzelfde als voor VvE's en kantoren: begin met de huidige aansluiting en de capaciteitskaart, en bepaal pas daarna hoeveel laadpunten haalbaar zijn met slim laden. Meer over deze afweging voor parkeerterreinen en laadpleinen en voor laadpalen bij VvE's vindt u op de betreffende pagina's. Wilt u weten wat binnen uw huidige aansluiting mogelijk is, inclusief slim beheer en facturatie van laadsessies? Vraag een vrijblijvende offerte aan en laat de haalbaarheid voor uw locatie doorrekenen.
